Cin Ali Pick & Roll Oynuyor (Murat Özyer)

Cin Ali ismi, Türkçedeki “cin gibi” deyiminden gelir. Buradaki “cinlik” zekayı, çabuk kavramayı, hareketliliği, cin fikirliliği ve sevimliliği temsil eder. Yazarı Rasim Kaygusuz, çocuklara okumayı kolayca sevdirmek için 1968 yılında bu çizgi karakteri (çöp adam) oluştururken; onun gözü açık, meraklı, pratik zekalı ve kıpır kıpır yapısını vurgulamak adına adını “Cin Ali” koymuştur.
Geçen sene yakın bir dostum aracılığıyla Cin Ali Eğitim ve Kültür Vakfı yöneticileri ile Cin Ali Basketbol Öğretiyor serisi çıkarabilmek adına iki toplantı yaptık. Aile ve vakıf yönetim kurulu, Cin Ali hikayelerinin orijinal 10 serilik setinin dışına çıkmak istemedikleri cevabını verince üzülerek de olsa konu şimdilik kapandı.
Okula başlarken bizim jenerasyonun mutlaka okuduğu, hatta okumayı öğrendiği bu hikayelere bir göz atalım istiyorum. Bu hikayelerde “iyi yönlü cinlikler” (sevimli zeka ve pratik çözümler) içeren çok güzel diyaloglar var:
Cin Ali Okula Başlıyor
Cin Ali sınıfta öğretmeninin sorduğu sorulara hızlı ve pratik cevaplar vererek kırsal zekasını gösterir.
Öğretmen: Ali, tahtadaki ‘at’ yazısını okudun. Peki, at ne işe yarar?
Cin Ali: Öğretmenim, at hem yük taşır hem de ot yer. Ama en çok koşmayı sever!
Öğretmen: Aferin Ali, peki sen at kadar hızlı koşabilir misin?
Cin Ali: At kadar koşamam ama ondan daha çabuk yolumu bulurum!
Cin Ali’nin Temel Özellikleri:
* Pratik Zeka: Olaylara karşı hantal değil, anında akılcı çözümler üretir.
* Merak: Her şeyi sora sora, deneyimleyerek öğrenir.
* Pozitif Enerji: Çevresindekilere yük olmaz; arkadaş canlısı, neşeli ve aktiftir.
Gel de şimdi bu uzun girişi kolaysa pick and roll’e bağla… Kitaplığımda halen duran 10 ufak ciltten oluşan serinin kahramanı gibi devam etmeye çalışalım.
Altyapıda pick and roll oynanmalı mı?
Benim bir fikrim var ama sizlere soruyorum… Cevapları da çok merak ediyorum.
Bir bakış açısına göre P&R, aslında 1×1 hücumu kolaylaştıran “tamamlayıcı” bir eylemdir. Pick & Roll bir ezber şablonu değil, aynı “beş dışarıda pas-cut” gibi sahadaki beş oyuncunun senkronize bir dansıdır aslında. Bir antrenör gözüyle bakıldığında, bu oyunun temeli “savunmanın dengesini bozma” sanatıdır.
Sadece İki Kişilik Oyun mu?
Bu ikili oyunun başrolünde Ball Handler (toplu oyuncu) ve Screener (perde yapan oyuncu) olduğu doğrudur. Cin Ali olsa; “Evet öğretmenim, P&R oyunu iki kişi ile başlar; ama savunulmasının zorlaşması için beş kişi ile oynanır” derdi diye düşünüyorum. P&R hücumunda topla oynayan kadar perdeyi yapan, eşleşmeyi bozan ve pas açısını koruyan topsuz oyuncuların hepsi değerlidir. Toplu oyuncu da, perdeyi yapan oyuncu da, pası alan oyuncu da topla oynamayı becermeli, oyunu okumalı ve doğru kararı vermeyi bilmelidir. Yani Pick and Roll’ün her kilidi açabilmesi için tüm oyuncuların fundamental ihtiyacı nettir.
Bu konuda iki yazı yazmayı; oyuncuları, yöneticileri, antrenörleri ve velileri düşündürmeye yöneltmeyi hedefliyorum. Bu ilk yazımda sizlerden Pick and Roll konusundaki düşüncelerinizi yazının altında paylaşmanızı rica ediyorum. Sizden gelecek fikirlerin ışığında ikinci yazımı yazacağım.
Eğitim Kurulunun Tavsiye Kararları
Sevgili TÜBAD Başkanımız Necati Güler Abi, Eğitim Kurulu Başkanı iken genç oyuncuların gelişimini düşünerek savunmada bazı kısıtlar getirmişti. Bunun denetimini hakemlere bırakmış ama antrenörlerin iyi niyetli desteklerini beklemişti. Bu topraklarda yaşamanın farklı yönlerini öğrenen biz antrenörler ise bir kuralı önce nasıl deleriz diye baktık. Zaman zaman “CİN” antrenörlüğün değerli bir vasıf olduğunu bize yaşam şartları zorla dikte etmeye çalıştı. Kimimiz halen direniyor. Tabii ki bazılarımız “CİN ALİ” hikayeleri ile büyüdük ama o hikayedeki “CİNLİK” ile burada kastettiğim sıfat aynı değildi.
2018’de Aydın Örs ve ekibinin (benim de bulunmaktan onur duyduğum) Eğitim Kurulu göreve başladı. Bu dönemin hemen başında, bazı “DAHİ” antrenör arkadaşımızın geliştirdiği; dört oyuncunun orta sahada durduğu, diğer oyuncunun 1×1 oynadığı ( islotaion), Cin Ali’nin bile aklına gelmeyecek taktikler gördük! O sezonun sonunda dönemin TBF MHK Başkanı, “Bize bu işi yüklemeyin, olmuyor. Hem maçı yönetip hem de savunmaları kontrol edemiyoruz” diyerek kuralın kaldırılması talebinde bulundu. Adil şekilde denetlenemeyeceği için yasak yerine tavsiye kararı olarak TBF Antrenör Talimatlarına eklendi. Yani denetlenemeyen KURAL kalktı.
2019’dan bu yana TBF Eğitim Kurulu tarafından her eğitimde ve her iletişim mecrasında bu konu antrenörlerle paylaşıldı, anlatıldı. Ancak bugün bile U10’dan itibaren bu tavsiye kararlarına ülkemiz topraklarında uyan antrenör ve kulüp sayısının çok az olduğunu basketbolu takip eden herkes biliyor. Bir önceki yazımda da bahsettiğim gibi; TBF çatısı altındaki Eğitim Kurulu, Altyapı Faaliyetleri Bölümü, Milli takımlar ve Hakemler bir bütün olarak konuyu takip edemeyince, bir çok şey gibi bu tavsiyeler de kağıt üzerinde kaldı.
Yazımın ilk bölümü bu kadar… Antrenörlerimizden, hakemlerimizden, yöneticilerimizden, oyuncularımızdan ve velilerimizden duymak istediklerim var.
FİKİRLERİNİZİ YAZIN LÜTFEN:
* Niye U14 ve alt yaş gruplarında Pick and Roll oynamalıyız?
* Başka hangi yöntemler Pick and Roll yerine sayı üretmek / maç kazanmak için daha etkin olur?
YORUMLARINIZ ÇOK DEĞERLİ, el elden üstündür.
Cin Ali olsa ne derdi, çok merak etmiyor değilim…
Murat Özyer
Basketbol İnsanı